Saturday, November 11, 2023

साडेअठ्ठावीस बामणांचे राष्ट्रगीत

उदेत्या सूर्याक केले सलाम

जन्माक घातले शेकडो गुलाम

शेण लासून केल्लो गोबोर

तोणाक फासून पुजले राम


विटाळाचे खाल्ले पाव

कमराक बांधले सगळे गांव

घामान पिकयल्ल्या धर्तीचेर

बाण तोपून केले घाव


पिंजऱ्यान घालून पालयली रात

दिवजां पेटोवंक दिली वात

पालखेफुडें नाचयल्यो दिवल्यों

कुंटणखान्यान लिपयली जात


अध्यात्माची धापली कूड

लासले गडे पेटोंवन चूड

देवचारांचे चोरून रोंट

हुबयले देव मारून बूड


स्वातंत्र्याचे गांवपाक गोडवे

एकठांय आयले सगळे बडवे

रक्त शिपून माखली कापडां

मनोवपाक सक्तीचे गुडीपाडवे


उभाल्ल्यो गुड्यों कापले फीत

साणिल्ल्याक दान म्हणपाची रीत

उभे आडवे मेळून गायता

साडेअठ्ठावीस बामणांचे राष्ट्रगीत

मतीविलय

 संपू दे हा शोक, देह बधीर होऊ दे
लयास जावो पृथ्वी, मतीविलय  होऊ दे

रातीस विझून गेली हि चंद्राची कोर
सूर्यालाही  विझव आता तारे तू चोर
सत्तेच्या नाकावर नाचे चिथावलेला मोर
तोच सर्वश्रेष्ठ साला तोच हरामखोर
ह्या भाडोत्री मुजऱ्याची सवय होउदे

तोफांच्या तालावर इथे डुलते लोकशाही
गर्भारले देश जरी बाप घरी नाही
किणल्या रक्तास होई सुकण्याची घाई
भुकेलेले बाळ शोधी मेलेली आई
इडापिडा परत येवो प्रलय होउदे

कोविड

इस दहशत से निकाले वो दरवाज़े तलाशता हूँ
मै रोने के लिए अब जनाज़े तलाशता हूँ

जिंदगीही ना रही तो उम्मीद कहाँ से लाये?
मैं ख्वाइशें पिरोने के लिए मुर्दे तलाशता हूँ

ये कैसी हिचकियाँ आती है, कौन करता है याद?
मै अस्पताल, शमशान, कब्रस्तान सब तलाशता हूँ

मर चुका है निज़ाम और रहबर का जमीर भी
इस वतन पे ओढ़ने के लिए एक कफ़न तलाशता हूँ

- कौस्तुभ

काष्टी आणि पुडव्याचे डायलेक्टीक

 हांवे विचाल्ले कार्ल मार्क्साक
मार्क्सबाब, नाल्ल रे कोणाचो?
माड पाडपी रेंदेराचो?
काय भाडकाराचो?
मार्क्स म्हणे, कोकोनट इज द न्यू ग्रास
नाल्ल तेजोच जो काडटा त्रास
मार्क्साक खबरना हांगसल्ले
काष्टी आणि पुडव्याचे डायलेक्टीक
थोडे पुडवे सोडून दिगंबर
काष्टेक रुचिक लागता बौध्दिक
चेड्डी घालून बॅण वाजोन
दसऱ्याक काडटा पुरसांव
खुर्साआड रावून दिता
रामराज्याचे शेरमांव

Thursday, October 31, 2019

माझ्या विझण्याचा सोहळा

इथल्या चांदण्यांनाही होता
माझ्या हसण्याचा लळा
रात्र होण्याआधी संपवा
माझ्या विझण्याचा सोहळा

पाठ फिरवून जगाकडे मी
घ्यायला निघालो समाधी
कित्येक सरसावले पुढे
मागून कापण्या गळा

सावलीत पहुडल्या आश्रिताला
काय सांगू माझी व्यथा
मातीत रुजण्याचे शाप
अन सूर्य सोसण्याच्या झळा

माझ्या बदनामीचे का आहे
येथे वावडे कुणाला?
कोणी करावीच बातमी तर
काय लिहावा मथळा?

जगण्याच्या इच्छेविरुद्ध मी
भरतो जीवघेणे उसासे
मी निमंत्रले आहे मरण
श्वास करण्या मोकळा

- कौस्तुभ

Friday, February 22, 2019

कोपरा

निबिडाचा पत्ता विचारीत
तुझ्या घराची कोणी दाखवावी दिशा
तेव्हा तू व्यापून बसावंस आभाळ
आणि माझ्यासाठी नसावा तिथे एकही कोपरा

ह्या दरवेळच्या निरर्थकतेला झाटावर मारुन
आपण चालत जावं विरुद्ध दिशांनी
आणि गॅलिलिओने द्यावे संदर्भ
पृथ्वीला गोल(च) असण्याच्या शापाचे

Wednesday, August 23, 2017

खिडकी-1

खिडकीत रुतल्या गजांशी
हि सलगी संपत नाही
ना सांज विरत जाते
ना वारा कंपत नाही

तुळशीची रोपे आता
भासतात जीवघेणी
तू खुडून न्यावीस पाने
डोळ्यांत दाटवून पाणी

हे आभाळाचे ओझे
कोणाशी रिते करावे?
वक्षांत अडकल्या तुझिया
कुठल्या रात्रीला स्मरावे?

Tuesday, May 2, 2017

रह गये

हम रदीफ़ बदलते रह गये
वो मिसरे बदलते रह गये

क्या पूछे मरीजों का हाल जब
वो हकीम बदलते रह गए

हमने भेजना चाहा खत उन्हें
वो पता बदलते रह गये

हम बैठे ज़माने के पाबंद
वो ज़माना बदलते रह गये

अभी तो जानने लगे थे उन्हें
वो पहचान बदलते रह गये

हम रोजे तोड़ ना सके
वो चाँद बदलते रह गये


Saturday, April 29, 2017

बौद्धिक षंढत्व

मी देऊ शकत नाही नवा विचार
ना शक्यता निर्माण करू शकतो क्रांतीची
मी लिहू शकतो फक्त आत्ममग्न स्वगतं
मला जमते फक्त माझे रडगाणे आभाळाएवढे करणे
मी गाठू शकतो केवळ निरर्थकतेचेच तळ
आशावादाचे कर्ज डोक्यावर घेऊन फिरणे
आता परवडत नाही
मी नाही लिहू शकत नवी कविता
कारण जमत नाही आता झटकून देणे
कुजलेल्या सौंदर्यशात्राचे ओझे
मी जाणीव करु शकत नाही समृद्ध
फक्त प्रसवू शकतो भूल
स्थळकाळाचे भान ठेवून
मी आता पत्करलेय बौद्धिक षंढत्व
आणि करत सुटलोय जयजयकार
कशाचही....

कटप्पाने बाहुबलीला का मारलं?

कैक दिवसांनी मला
एकाच प्रश्नाने घेरलं
कटप्पाने बाहुबलीला
का म्हणून मारलं?

हा राष्ट्रीय सुरक्षेचा प्रश्न आहे
देशाचं सार्वभौमत्व धोक्यात आहे
प्रश्नाची उकल झालीच पाहिजे
कटप्पाने असं का केलं
हे कळलंच पाहिजे
इतर प्रश्न तर रोज़च असतात
पण हे प्रकरण आहे खास
कटप्पाची इंटेन्ट कळेपर्यंत
सोडायचा नाही ध्यास
एरव्ही कोणी मारले कुणाला
आपल्याला काय घेणं
पण बाहुबलीच्या बापाचं
लागतो आपण देणं
म्हणून काळजी रास्त आहे
पर्सनल स्टेक जास्त आहे
देशभरात लोक सगळे
एकाच प्रश्नाने त्रस्त आहेत
काय झालं असेल त्यांच्यात
असं कसं घडलं?
कळलं का हो तुम्हाला,
कटप्पाने बाहुबलीला का मारलं?

थ्रीडी व्हीआर व्हीएफएक्स
हेच खरं आहे
बाहेरच्या बोरिंग रियॅलिटीपेक्षा
तेच बरं आहे
शेतकऱ्यांनी आत्महत्या करुदेत
अखलाक, पेहलू खान मरताहेत, मरुदेत
त्यांचे खून पाडले म्हणून
आपण रडायचं नाही
बाहुबलीच्या खुनाचं कुतूहल
आपण सोडायचं नाही
कुठल्या कटप्पाने आपल्यातल्या
संवेदनशीलतेला मारलं
आपल्यातला माणुसकीला आपण
कुठे नेऊन पुरलं?

ते जाऊद्यात
मला सांगा
कटप्पाने बाहुबलीला का मारलं?

Tuesday, June 21, 2016

भिंती

घरभर भरुन राहिलाय 
फणसाचा वास 
आणि आशाळभूतपणे बघतायत 
काटेरी परिपक्वतेने 
गुदमरलेल्या भिंती..

Friday, June 17, 2016

जाऊदेत...

आपण दोघं जर
दोन वर्षांपूर्वी
किंवा पाच वर्षांनंतर भेटलो असतो
तर सगळं जुळूनही आलं असतं कदाचित
तू माझी नखं रंगवली असतीस
मी तुझ्या पाठीवर
कविता गोंदल्या असत्या

जाऊदेत...
अश्या क्षणी
नशीबाला दूषण देण्यापेक्षा
एका अशाश्वत प्रेमाचं
अधुरं वचन देशील?

Sunday, June 5, 2016

उत्कट

तुला तुझ्या आवेगासकट
कवेत घेताना
मला माझ्या अपूरेपणाचा अंदाज
येत राहतो
कसं जमतं तुला
सतत एवढं उत्कट राहणं?

Thursday, June 2, 2016

किंवा कसंही...

चल ना डेटवर जाऊ 
डिनर करु दारु पिऊ
your place or mine ते ठरवत
मेक आउट करु
अशी जन्मांची ओळख वगैरे नसताना
घट्ट बिलगून झोपू
क्षणिक सहवासाचं थ्रिल आणि reassurance 
एका तपाच्या कमिटेड रेलशनशिपपेक्षा अधिक वाटेल
असं काहीतरी करु
सकाळी उठून awkward स्माइल्स एक्सचेंज करु
मिठी सोडवू
खाली जाऊन ब्रेकफास्ट/ब्रंच करु
बिल येइपर्यंत शांत राहू
मी ओला कॅब  मागवीन
तू त्यात बसून घरी जा
जाताना गुडबाय hug
फोरहेडवर किस दे
पब्लिक प्लेस असल्याने
स्मूच टाळू
कॅब  ज़रा पुढे गेल्यावर
'चलो एक बार फिर से'ची यूट्यूब लिंक
तू मला व्हाट्सएप्पवर पाठव
मी 'I love साहीर' असं रिप्लाय करीन
मानेवर उठलेली हिकी फेड होईपर्यंत
आपण शक्यतो बोलूया नको
किंवा कसंही...

Sunday, April 24, 2016

देशभक्तिपर...

(1)

ऑफशोर कंपन्यांच्या डेस्कवर बसून
व्हॅलीची स्वप्नं रंगवीणाऱ्या
नीओलिबरलीझमच्या भडव्यांकडून
देशभक्तिपर प्रवचने ऐकायला
क्यूट वाटतं

(2)

पुण्यात 'आईची जय' हि शिवी आहे
आणि 'भारत माता कि जय'
हि देशभक्तिपर आरोळी आहे

ह्यातला फरक आणि साम्य
जेव्हा लक्षात येईल
तेव्हा दोन्ही उच्चारणे बंद करावी
कळावे
लोभ असावा

Sunday, October 5, 2014

कश्मीर

काही रिकामी घरं
काही ओसाड गाव
एक दरी रोज पेट घेते
कश्मीर तिचं नाव

दऱ्यांत घुमतो आक्रोश
बर्फ़ात साकळताना रक्त
बंदूका ग्रेनेड धडाडू लागतात
आपण बातम्या पाहतो फ़क्त

कुणाचे राजकीय चोचले
कुणाचे राष्ट्रवादी अहंकार
झेलमच्या गर्भात उठलेला
कधी थांबेल हा संहार?

हातात मुलाचा फ़ोटो
चेहऱ्यावर हरवलेला भाव
एक आई दररोज घेउ पाहतेय
हरवलेल्या अर्भकांचा ठाव

बॅचलर्स

घरभर पसरलेला सिगरेटचा वास
हॉलमध्ये वाटीत पाणी घालून बनवलेले ऍश ट्रे
ओल्ड मॉंक किंगफ़िशर इत्यादी वगैरेच्या बाटल्या
सोफ़्याच्या फ़टीत रुतलेलं फ़रसाण
तंदूरीची हाडं
प्लेटवर सुकलेली ग्रेव्ही
त्यात चरणारी झुरळं
कवितांची काही पानं
पलाशचं "माएरी" आणि पियूषचं "हुस्ना"
आपल्या तारांवर प्रसवत कोपऱ्यात पडलेलं गिटार
रुममध्ये आडवे पडलेले बॅचलर्स
रुटीनच्या नाकावर टीच्चून
जागवलेली एक रात्र.....

Monday, July 14, 2014

पॅलेस्टाईन

तिथे निरागसतेचा खून चाललाय
इथे त्या रक्तसंहाराचं समर्थन चालू आहे
निष्पाप जीवांच्या मरणावर टाळ्या पिटणारी येडझवी मानसिकता
कुठल्या जिहादापेक्षा कमी नाही
आपलं आयुष्य पोकळ म्हणून
दुसऱ्यांच्या दु:खात सण शोधणाऱ्यांना
जेव्हा आपल्या गांडीखाली पेटलेल्या सुरुंगाची चाहूल लागेल
तेव्हा दुसऱ्या बाजूला पॉपकॉर्न घेऊन तुमचंही मरण एन्जॉय केलं जाईल
आणि तुम्हाला मारणारे किंवा मरु देणारे लोक तेच असतील
ज्यांचा आजपर्यंत तुम्ही उदो उदो करत आला आहात
तोपर्यंत चालू राहू द्या तुमचे अखंड राष्ट्रांचे जिहाद
आणि मध्यमवर्गीय कोशातलं कुजकं जगणं
कारण इतिहासापासून धडे घेतले नाहीत
तर तो परत जगण्याचा शाप इथे प्रत्येकाला मिळालेला आहे

Sunday, August 4, 2013

मनाची कवने

लिहून काढ । मनाची कवने ।
शब्द उसने । घेवोनिया ॥

स्वत:ची दांभिकता । कर मान्य ।
होशील असामान्य । त्याच क्षणी ॥

भरतात सारे । जगण्याचे अर्ज ।
श्वासांचे कर्ज । काढोनिया ॥

नको वाहू । अपेक्षांचे ओझे ।
स्वप्न तुझे । जग आता ॥

स्वत:पुरते जगणे । म्हणजे स्वार्थ ।
हा अन्वयार्थ । जाणून घे ॥

कोणी काहीही । म्हणून ठेवले ।
सगळे त्यातले । खरे नसते ॥

तुझ्या क्रुसाचा । तुझ्यावरच भार ।
जगाला मार । फ़ाट्यावर ॥

Thursday, July 25, 2013

काहीतरी लिही

तू बरेच दिवस काही लिहीलं नाहीयेस
कविता, चारोळ्या, लेक्चरच्या नोट्स
काही काही नाही
आणि प्लीज फ़ेसबुक स्टेटस सोडून काहीतरी दुसरं वाच
गुगल रीडर बंद झालंय
ह्या दुख्खात राहून काहीही उपयोग नाही
तुझी सर्जनशीलता, वैचारिक प्रगल्भता वगैरे
मांड ना लोकांपुढे..
मागच्या टुकार कवितेपेक्षा हि बरी होती हे तरी समाधान मिळेल
टाक फ़ेसबुकवर
तिथं डिसलाईकचा पर्याय नसतो लोकांना
आणि जगात असं वाईट वगैरे काही नसतं रे
बाहेर पाऊस वगैरे पडतोय (पुण्यातला झाला तरी शेवटी पाऊसच ना?)
लिही चार पाच कविता
धरणीने हिर्वा शालू पांघर्ला वगैरे
लिही रे काहीतरी
तुला नक्की कशाचा त्रास होतोय?
मिडीयामुळे होणारं ट्रिवियलाझेशन?
मोदी, राहुल, खैरलांजी, ऍसिडिटी? सांग ना..
लिही ना तू तसं
प्लीज काहीतरी लिही..

कविता न सुचण्याच्या मृतावस्थेवर
अग्दी असं आंग्लाळलेल्या जोडाक्षरी मराठीत
नवं आणलेलं पेन हरविण्याआधी
काहीतरी लिही